Mimo, że ostatnimi czasy niskobudżetowe nagrywane jest zdominowane przez sample i różne liniowe przetworniki sygnału instrumentalnego, to prędzej czy później każdy sięga w końcu po mikrofon choćby po to by zarejestrować wokal. Dlatego też w tym artykule przedstawiam kilka informacji dotyczących podstawowych typów mikrofonów.

Mikrofony dynamiczne

Mikrofony dynamiczne dzięki swej relatywnie prostej konstrukcji mają dwie niepodważalne zalety - są bardzo wytrzymałe i względnie tanie. A jak wygląda ta konstrukcja?
Lekka membrana, najczęściej wykonana z cienkiego plastiku, jest połączona z niewielką miedzianą cewką. Cewka zawieszona jest w stałym polu magnetycznym. Kiedy fala dźwiękowa wprawia w ruch membranę, cewka przemieszcza się względem pola magnetycznego i indukuje słaby prąd. Nie jest to skomplikowane ale prostota ma swoją cenę. Mankamentem jest to, że prąd indukowany przez opisany układ jest bardzo mały i wymaga dużego wzmocnienia (a im większe wzmocnienie - tym większe ryzyko wystąpienia szumów). Poza tym cewka przyczepiona do membrany zwiększa jej masę przez co mikrofony dynamiczne nie są w stanie dokładnie rejestrować bardzo wysokich częstotliwości. Oczywiście w niektórych zastosowaniach nie stanowi to dużego problemu ale np. przy rejestracji instrumentów, których brzmienie bogate jest w wysokie harmoniczne, ten typ przetwornika nie spisze się najlepiej.
Mikrofony dynamiczne, ze względu na swoją odporność mechaniczną, są powszechnie używane do zastosowań scenicznych. Oczywiście stosuje się je również w studio ale tu zazwyczaj w połączeniu z mikrofonami pojemnościowymi.

Odrębną odmianą mikrofonu dynamicznego jest mikrofon wstęgowy, w którym zamiast membrany z cewką występuje poruszana falą dźwiękową wstęga. Ten typ mikrofonów, mimo iż nie posiada wad tradycyjnych mikrofonów dynamicznych (daje stosunkowo wysoki poziom sygnału i dobrze odtwarza wyskie częstotliwości), nie jest obecnie powszechnie używany, choć niektórzy realizatorzy bardzo cenią sobie ciepłe brzmienie tych mikrofonów i stosują je zamiast "pojemnościówek".

Mikrofony pojemnościowe

Konstrukcja mikrofonów pojemnościowych, jak sama nazwa wskazuje, bazuje nie na indukcji elektro magnetycznej lecz na zjawisku gromadzenia się ładunków elektrycznych na odizolowanych od siebie płytkach przewodnika (tak samo jak w kondensatorach).
W mikrofonie takim jedna płytka jest zamocowana na stałe, zaś druga - w formie bardzo cienkiej membrany (zazwyczaj jest to folia pokryta warstewką złota) - jest poruszana falą akustyczną. Dzięki temu, że mikrofon jest podłączony do źródła napięcia (pojemnościówki wymagają zasilania) na płytkach gromadzi się ładunek elektryczny, który zmienia się kiedy membrana jest poruszana. Tak generowany jest sygnał elektryczny odwzorowujący falę dźwiękową.
Mikrofony pojemnościowe, poza wyżej opsanym przetwornikiem, najczęściej zawierają jeszcze układ transformatora dostosowujący sygnał do wymagań odbiorników. Ta złożona konstrukcja wpływa na ceny "pojemnościówek", które znacznie przewyższają ceny mikrofonów z wkładką dynamiczną (choć pojawia się ostatnio coraz więcej tanich konstrukcji które całkiem nieźle spisują się w zastosowaniach domowych).
Na zdjęciach widoczne są dwa podstawowe typy mikrofonów pojemnościowych: wielkomembranowy, który ze względu na "ciepło" brzmienia najczęściej używany jest do nagrywania wokali (choć gama innych zastosowań jest olbrzymia) i małomembranowy - tzw. "paluszek", który nie ma takiego "ciepła" ale doskonale odwzorowuje dźwięk instrumentów bazujących na wysokich częstotliwściach (typowe zastosowanie to rejestracja dźwięku talerzy perkusyjnych).

Wspomniałem wcześniej o tym, że "pojemnościówki" wymagają zasilania. Obecnie najczęściej wykorzystywane jest zasilanie typu phantom (zazwyczaj +48V) dostarczane wprost z konsolety czy przedwzmacniacza przez symetryczny przewód mikrofonowy.

Wkrótce więcej informacji o mikrofonach. Zajmiemy się charakterystyką kierunkową i częstotliwościową mikrofonów.